1. Bu site çerezler kullanır. Bu siteyi kullanmaya devam ederek çerez kullanımımızı kabul etmiş olursunuz. Daha Fazla Bilgi.

PHP ile Web Tasarımı

'Web Tasarımı' forumunda Powers tarafından 8 Ekim 2012 tarihinde açılan konu

  1. Powers

    Powers Administrator Site Yetkilisi

    PHP yorumlayıcısı, bu "programı" çalıştırabilmek için dosyanın içinde PHP komutlarını arar. PHP Komutları, komut ayıracından anlaşılır ve bunlar üç tanedir.

    1. <?PHP .... ?>
    2. <? .... ?>
    3. < SCRIPT LANGUAGE="PHP">.....</SCRIPT>

    PHP:
    <html>
           <?PHP
                            
    print ("YorumKalemi");
           
    ?>
    </html>
    print() : Ekrana herhangi bir bilgi yazdırmak için kullanılır. print() yerine echo komutu da kullanılabilir.

    PHP:
    <html>
           <?
                            
    print ("YorumKalemi");              
        
    ?>
    </html>
    PHP:
    <html>
           <
    SCRIPT LANGUAGE"PHP" >
                            print (
    "YorumKalemi");              
           </
    SCRIPT>
    </
    html>
    Bu üç örnekte de sonuç aynı şekilde görüntülenir.

    PHP de yazdığınız kodlar HTML olarak geri döndürülür bunun sebebi yazmış olduğunuz kodların sunucu tarafında çalışmasıdır. Bundan dolayı eğer tarayıcınızda bir PHP sayfasını çağırırsanız ve sayfanın kaynak kodunu görüntülerseniz yazmış olduğunuz PHP kodlarını göremezsiniz. Sadece HTML kodlarını görürsünüz.

    En uygun komut ayıracını belirlemek sizin elinizdedir. Eğer sadece PHP kullanıyorsanız ikinci yöntemi kullanabilirsiniz. Eğer HTML yerine XML kullanıyorsanız XML taglarıda <? .... ?> şeklinde olduğundan birinci yöntemi kullanabilirsiniz. Eğer scriptlerinizi daha iyi ayırt edebilmek istiyorsanız üçüncü yöntemi kullanabilirsiniz.

    Burada dikkat edilmesi gereken nokta buradaki script mantığı JavaScript ve VBScript ten farklı olarak Web Server tarafında çalışmasıdır. Oysa ki JavaScript ve VBSript gibi scriptler Client(İstemci) tarafında çalışmaktadır.

    Açıklama eklemek için:

    "/*" ...... "*/" bu iki işaret arasında yazılacak her türlü metin açıklama anlamına gelecektir ve PHP yorumlayıcısı tarafından gözardı edilecektir.

    "//" işaretinden sonra yazılacak her türlü metin açıklama anlamına gelecektir ve PHP yorumlayıcısı tarafından gözardı edilecektir.

    "#"işaretinden sonra yazılacak her türlü metin açıklama anlamına gelecektir ve PHP yorumlayıcısı tarafından gözardı edilecektir.

    PHP'de her satırın sonuna ";" işareti konulur(Açıklama satırları hariç).

    PHP:
    <HTML>
    <?PHP
     
    /*
    Bu iki işaret arasında istediğiniz
    kadar açıklama yazmanız mümkün
    */
    print ("YorumKalemi");
     
    // İsterseniz bu şekilde de açıklamalarınızı yazabilirsiniz
     
    # Bu satır bir açıklama satırıdır...
     
    ?>
    </HTML>
    PHP kodları, bir HTML kodlar içerisinde yazılırken ;
    PHP:
    <html>
     
    <?        # PHP kodlarının yazılmaya başlanacağı bildirilir.
    ..........
    ..........
    ..........
              
    # PHP kodlarının bitirildiği bildirilir.
    ?>
     
    </html>
    şeklinde kullanılır.

    PHP:
    <html>
    <? echo "YorumKalemi"?>
    </html>
    Bu örneği sunucumuza "YK.php" şeklinde kaydettiğimizi düşünelim. Adres satırına "http://localhost/YK.php" yazdığımız zaman programımız çalışacak ve ekrana "YorumKalemi" yazılacaktır(tırnaklar hariç).

    PHP:
    <html>
           <? print "YorumKalemi\n" ?>
     
           <? print "Aradığınız hiç bir bilgiyi bulamayacağınız platform." ?>
     
    <html>
    Bu örneği çalıştırdığınızda ise \n komutu alt satıra geçecek ve "YorumKalemi" ile "Aradığınız hiç bir bilgiyi bulamayacağınız platform." alt alta yazılacaktır(tırnaklar hariç).

    PHP kodlarınızı yazmaya başlarken, PHP tagını açtıktan sonra kapatın ve diğer kodlarınızı araya ekleyin. Aksi halde PHP taglarını kapatmayı unutursanız istediğiniz sonuçları elde edemezsiniz ve daha sonra hangi tagın kapatılmadığını bulmak güçleşebilir.

    PHP Kodlarını Tek Başına Kullanma

    Bu yöntemle oluşturulacak PHP uygulamalarında tüm HTML kodları PHP komutlarıyla yazılır. Fakat sayfa dizaynı ve kodun anlaşılırlığı zor olduğundan bu yöntemi kullanmayabilirsiniz.
    PHP:
    <?PHP
     
           
    print ("<html>");
           print (
    "YorumKalemi")
           print (
    "</html>");
     
    ?>
    Özel Karakterler

    PHP dilinde bazı karakterlerin özel anlamları vardır.(Örneğin $ işareti gibi) Bu işaretleri PHP farklı olarak algıladığından dolayı, biz bunları metin olarak kullanmak istediğimiz zaman önlerine "\" karakteri koyarız. Böylelikle PHP yorumlayıcısı bunları düz metin olarak değerlendirmiş olur. Bu karakterler ve işlevleri aşağıdaki gibidir.

    \' Tek tırnak
    \" Çift tırnak
    \\ Ters bölü
    \$ Dolar işareti
    \n Yeni Satır (New Line)
    \r Satır Başı (Return)
    \t Sekme (Tab) karakteri

    PHP:
    <html>
     
    <?PHP
      
    print ("1\$ = 1.800.000 TL' dir")
    ?>
     
    </html>
    Ekrana "1$ = 1.800.000 TL' dir" ifadesi yazılır.

    Değişkenler ve Veri Türleri

    Veri Türleri

    Integer : Tamsayı veri türüdür.

    $sayi = 1000;
    $sayi1 = 275000;

    Double: Ondalıklı sayılar için kullanılır.

    $sayi = 82.05;

    String: Karakter bilgiler için kullanılır.

    $adi = "YorumKalemi"

    Boolean: Mantıksal ifadeler için kullanılır.

    $cevap = True.
    $sonuc = False.

    Object : Nesne değişkenleri için kullanılır.
    Array : Dizi şeklinde değişken tanımlamak için kullanılır.

    Değişkenler

    Değişken mantığı diğer programlama dillerinde olduğu gibidir. Progress Programlama kısmında öğrendiğiniz değişken kavramı burada da geçerlidir. Bu sebepten değişkenin ne demek olduğundan çok nasıl kullanıldığı anlatılacaktır.

    1. PHP’ de değişkenler önüne $ simgesi konularak tanımlanır.

    PHP:
    <?
    $adi;
    $soyadi;
    $numara;
    $telefon;
    $cinsiyet;
    ?>
    2. Değişkenler, harf, rakam veya alt çizgi (_) ile başlayabilirler; bu karakterleri içerebilirler; ama içinde boşluk veya ((,[,],),?,\,!) gibi işaretler bulunmaz. Birçok programlama dilinden farklı olarak PHP de değişkenlerin tipleri (nümerik,karakter,tarih,...) ilk değerleri atandıktan sonra belirlenir.

    PHP:
    <?
    $adi "Yorum";       // String
    $soyadi "Kalemi"// String
    $tel 102012;       // Integer
    ?>
    3. Değişkenlere değer atamak için "=" işareti kullanılır.

    PHP:
    <?
    $degisken1  "değer";
    $degisken2  5;
     
    print 
    $degisken1// Ekrana "değer" ifadesi yazılacaktır.
    print $degisken2// Ekrana "5" ifadesi yazılacaktır.
    ?>
    4. Bir değişken direkt olarak değer atanarak tanımlanabilir.

    PHP:
    <?
     
    $tanimla1 "Ankara";
    $tanimla2 276;
    $tanimla3 45.23;
     
    ?>
    5. Bir değişkenin değerini diğer bir değişkene atamak için "=" den sonra ikinci değişken yazılır.

    PHP:
    <?
    $adi "Ali";  // $adi değişkenine "Ali" değeri atanıyor.
    $isim $adi;  // $isim değişkenine $adi değişkeninin değeri atanıyor.
     
    print $isim;  // Ekrana "Ali" yazılacaktır.
     
    ?>
    $isim değişkeninin değerinin her seferinde $adi değişkeni ile birlikte değişmesini, aşağıdaki atama işlemiyle sağlayabiliriz.

    PHP:
    <?
     
    $adi "Ali";  // $adi değişkenine "Ali" değeri atanıyor.
     
    $isim = &$adi;  // "&" işareti her seferinde $isim değişkeninin değerinin
    // değişmesinin sağlıyor.
     
    $adi "Murat"// $adi değişkenine "Murat" değeri atanıyor.
     
    print $isim// Ekrana "Murat" yazılacaktır.
     
    ?>
    6. PHP’de diğer programlama dillerinden farklı olarak bir değişkenin tuttuğu değer diğer bir değişken tarafından gösterilebilir.

    PHP:
    <?
     
    $adi "Muhittin";
    $isim "adi";
     
    print $
    $isim// Ekrana $adi değişkeninin değeri yazılacaktır.
     
    ?>
    PHP:
    <?PHP
     
    $isim 
    "adi"
    $$isim "Murat"
     
    print "$adi";
    print $
    $isim;
    print 
    "${'adi'}";
    print 
    "${$isim}";
     
    # Bu dört print işleminden sonra ekrana "Murat" yazılacaktır.
     
    ?>
    Sabitler

    Sabitler program boyunca değişmeyen değerlerdir. Bir sabit tanımlandıktan sonra atanana ilk değerini korur, yeni bir değer ataması yapılamaz.Sabitler define() komutu ile tanımlanırlar.

    Kullanılış biçimi:

    define (sabit_adi,deger)

    PHP:
                <?
                define 
    (pi_sayisi 3.14);
                
    define (dis_acilar360);
     
                
    $aci1 120;
                
    $aci2 80;
                
    $aci3 dis_acilar - ($aci1 $aci2);
                print (
    $aci3);      // 160 değerini döndürür.
                
    ?>
    Bir sabitle bir değişken arasındaki yazım farkı, sabitlerin önünde $ simgesinin bulunmamasıdır.

    defined() : Bir sabitin daha önce tanımlanıp tanımlanmadığına göre true / false sonuç döndürür.

    Kullanılış biçimi:

    defined ("sabit_adi")

    PHP:
                <?
                $a 
    defined ("pi_sayisi"// "pi_sayisi" adlı bir sabit olmadığı için // false değer döndürür.
     
                
    ?>
    İşlemciler (Operatörler)

    Atama Operatörü

    = Bir değişkene değer atamak için kullanılır.

    Aritmetik Operatörler

    + Toplama
    - Çıkartma
    / Bölme
    * Çarpma
    % Kalan (Modulus)

    PHP:
    <?
    $a 6;
    $b 3;
     
    print (
    $a $b); // 6 + 3 = 9 sonucunu döndürür
    print ($a $b);  // 6 - 3 = 3 sonucun döndürür
    print ($a $b);  // 6 / 3 = 2 sonucunu döndürür
    print ($a $b); // 6 * 3 = 12 sonucunu döndürür
    print ($a $b); // 6 / 3 işleminden kalanı yani 0 (sıfır) döndürür.
    ?>
    İki String’i Birleştirme (Concotenation)

    İki string ifadeyi birleştirmek için "." kullanılır.

    Örnek :

    <?
    $a = "Yorum " . "Kalemi";

    $b = "PHP " . "Programlama" . "Dersi ";

    $c = $a . " ve " $b;

    print (c$); // "Yorum Kalemi ve PHP Programlama Dersi"
    // sonucu çıkar.
    ?>

    Birleşik Atama İşlemleri

    += :Değişkenin değerini belirtilen sayı kadar artırır.

    Kullanılış biçimi:
    $degisken += sayi

    PHP:
                <?
                $sayi 
    30;
                
    $sayi += 10;   // $sayi = $sayi + 10 işlemini yapmış olur.
                
    print ($sayi);     // 40 sonucunu döndürür
                
    ?>
    -= :Değişkenin değerini belirtilen sayı kadar eksiltir.

    Kullanılış biçimi:
    $degisken -= sayi

    PHP:
                <?
                $sayi 
    30;
                
    $sayi -= 10;     // $sayi = $sayi - 10 işlemini yapmış olur.
                
    print ($sayi);     // 20 sonucunu döndürür
                
    ?>
    *= :Değişkenin değerini belirtilen sayıyla çarpar.

    Kullanılış biçimi:
    $degisken *= sayi

    PHP:
                <?
                $sayi 
    30;
                
    $sayi *= 10;     // $sayi = $sayi * 10 işlemini yapmış olur.
                
    print ($sayi);     // 300 sonucunu döndürür
                
    ?>
    /= :Değişkenin değerini belirtilen sayıya böler.

    Kullanılış biçimi:

    $degisken /= sayi

    PHP:
                <?
                $sayi 
    30;
                
    $sayi /= 10;      // $sayi = $sayi / 10 işlemini yapmış olur.
                
    print ($sayi);     // 3 sonucunu döndürür
                
    ?>
    .= :Değişkenin değerini belirtilen metine ekler.

    Kullanılış biçimi:
    $degisken .= "metin"

    PHP:
    <?
    $metin "Yorum ";
    $metin .= "Kalemi"// $metin = $metin . "Kalemi"
    // işlemini yapmış olur.
    print ($metin);     // "Yorum Kalemi" sonucunu döndürür
    ?>
    ++ : Değişkenin değerinin bir artırır.

    Kullanılış biçimi:

    $degisken++ veya
    ++$degisken

    $a = 5;
    $a++;
    print ($a); // 6 sonucunu döndürür.

    -- : Değişkenin değerinin bir eksiltir.

    Kullanılış biçimi:

    $degisken-- veya
    --$degisken

    $a = 5;
    $a--;
    print ($a); // 4 sonucunu döndürür.

    Karşılaştırma Operatörleri

    == : Eşittir
    === : Aynı
    != : Eşit Değildir
    > : Büyüktür
    < : Küçüktür
    >= : Büyük yada Eşittir
    <= : Küçük yada Eşittir

    Karşılaştırma operatörleri string ve sayısal karşılaştırmalarda kullanılabilir.

    Mantıksal Operatörler

    or : Koşullardan en az birinin sağlanması durumunda True sonuç döndürür. or yerine "||" kullanılabilir.

    and : Sadece koşulların tümünün doğru olduğu zamanlarda True sonuç döndürür. and yerine "&&" işareti kullanılabilir.

    Xor : İki koşuldan sadece bir tanesinin doğru olması sonucuna True değer döndürür.

    ! : Koşulun değerlerinden birinin yanlış olması durumunda True değer döndürür.

    PHP Dilinde İşlemlerin Öncelik Sırası

    Diğer dillerde olduğu gibi PHP için de işlemlerin öncelik sırası mevcuttur.

    1. ++ ve --
    2. / * %
    3. + -
    4. < <= => >
    5. == === !=
    6. &&
    7. ||
    8. = += -= /= %= .=
    9. and
    10. xor
    11. or
    12. !

    Diziler (Array)

    Dizi, bellekte aynı isim altında toplanmış değişkenler kümesidir. Eğer ki aynı türden veriler grubunu bellekte tutmak gerekirse diziler kullanılır. Örneğin verilerin sıralanması, ortalamasının bulunması gibi işlemlerde dizilere ihtiyaç duyulur.

    PHP içerisinde tanımlanan diziler bir veya daha çok boyutlu olabilir. Bunun daha iyi anlaşılabilmesi için aşağıdaki dizi tanımlamalarını ve örnekleri inceleyiniz.

    Dizi Değişkenler

    Aynı türden bilgilerin bir değişkenin içerisinde tutulmasıyla oluşturulur. Bir değişkenini dizi olup olmadığı "[]" simgelerinden anlaşılabilir.

    Kullanılış biçimi :

    $degisken = array(deger1, deger2,...,degerN) veya

    $değişken[indis_no] = deger

    şeklindedir.

    Bir dizinin n. inci elemanına ulaşmak için dizinin adından sonra köşeli parantez içinde dizi elemanının indis numarası yazılır.

    Örnek :

    $degisken[5] = "YorumKalemi";

    Bu örnekte dizinin 5.inci elemanına "YorumKalemi" değeri atanmıştır. Eğer indis numarası yazılmazsa ilk eleman olan sıfırıncı sıradaki elemana ulaşılır. Daha sonra indis numarası verilmeden ulaşılan eleman bir sonraki eleman olacaktır.

    Örnek :

    print ($değişken[]); // Dizinin sıfırıncı elemanı yazılır
    print ($değişken[]); // Dizinin birinci elemanı yazılır

    Diziler tanımlanırken array komutu kullanılmayabilir.

    $liste = (deger1,deger2,...); veya

    $liste[] = deger1;
    $liste[] = deger2;
    $liste[] = degerN;

    Diziler tanımlanırken indis numarası yerine isim verilebilir.

    $liste[isim1] = deger1;
    $liste[isim2] = deger1;

    İlişkili Diziler

    Bu dizi tipi dizil değişkenlerden farklı olarak birden fazla değişkeni içerebilir. Örneğin bir otelin kat numaralarını tuttuğunuz bir dizi olsun. Her kat numarasında da o kattaki oda numaraları tutulsun. Ortaya şöyle bir sonuç çıkıyor. (x inci katın, y inci odası) gibi bir bilgiye ulaşabiliyoruz.

    İlişkili dizileri dizi değişkenlerden ayıran en önemli özellik değişkenlerine isim verilebilmesidir.

    Kat No Oda No Durum
    ---------- --------- ---------
    1 101 Dolu
    1 102 Dolu
    2 205 Boş
    3 307 Boş
    4 402 Dolu

    Burada görüldüğü gibi katların numarası tek ve odaların numarası tek olacak şekilde bir ayarlama yaptığımızda karşımıza (katlar,odalar) şeklinde bir dizi çıkıyor. Herhangi bir kat numarası belirlendikten sonra o kattaki odalardan, herhangi birinin dolu veya boş olduğunu kontrol edebiliyoruz.

    İlişkili dizi tanımlama :

    $degisken = array (array ("isim1"=>deger1, "isim2"=>deger2,..,isimN"=>degerN), array...)

    Örnek :

    $otel = array (array("katno"=>1, "odano" => 101, "durum" => "dolu"));

    İlişkili bir dizinin elamanına ulaşmak gerektiğinde indis numarası veya adı belirtilir.

    Örnek :

    print ($otel [0] [katno]); // Otel dizisinin sıfırıncı elemanındaki
    // katno alanına ulaşılmıştır.

    İlişkili dizi tanımlamanın diğer bir yöntemi aşağıdaki gibidir.

    $degisken [indis] [indis] = deger;

    Buradaki indisleri artırarak daha fazla boyut elde edebilirsiniz. Bir çok boyutlu dizi içerisindeki öğe sayısı dizinin her bir indis sayısının çarpımı kadardır örneğin (2,8) boyutlu bir dizideki öğe sayısı 16 adettir.

    Dizilerde Kullanılan Fonksiyonlar

    count(): Bir dizideki eleman sayısını döndürür.

    Kullanılış biçimi :

    count($dizi_adi);

    Örnek :

    count($liste);
    is_array(): Dizinin elemanına ilk ulaştığımızda değer olup olmadığını araştırır.

    Kullanılış biçimi :

    is_array( $dizi_adi );

    Örnek :

    is_array($liste);


    array_merge(): İki dizinin elamanlarını birleştirerek yeni bir dizi oluşturur.

    Kullanılış biçimi:

    $yeni_dizi = array_merge ( $ilk_dizi, $ikinci_dizi );

    Örnek :

    $yeni_dizi = array_merge ( $liste, $sinif );

    array_shift(): Dizinin ilk elemanını siler.

    $yeni_dizi = array_shift ( $liste );


    sort() : Bir dizinin elemanlarını küçükten büyüğe veya A' dan Z' ye sıralamak için kullanılır.

    Kullanılış biçimi :

    sort ($dizi_adi);

    Örnek :

    sort ($isimler);


    rsort(): Bir dizinin elemanlarını büyükten küçüğe veya Z' den A' ya sıralamak için kullanılır.

    Kullanılış biçimi :

    rsort ($dizi_adi);

    Örnek :

    rsort ($isimler);

    explode : Bir string değişkeni belirtilen karakterden ayırarak diziye dönüştürür.

    Kullanılış biçimi:

    degisken1 = explode(“ayirac”,degisken2);

    Örnek :

    $xadres = “Yorum;Kalemi”;

    $xadr = explode(";",$xadres);

    echo $xadr[0]; //Yorum
    echo $xadr[1]; //Kalemi

    PHP’ de Kontrol Yapıları

    PHP’ de Progress ve diğer programlama dillerinde olduğu gibi döngüler içermektedir.(Progress’ teki If-EndIf , Case-EndCase gibi).

    if Kontrol Yapısı

    Bir koşulun olması veya olmaması durumunda yapılacak işlemleri ayırmak için kullanılır.

    Kullanılış biçimi 1:

    if ( koşullar ) {
    Komutlar
    }
    elseif (diğer koşullar) {
    Komutlar
    }
    else {
    Komutlar
    }
    Kullanılış biçimi 2:

    if ( koşullar ) {
    Komutlar
    }
    elseif (koşullar) {
    Komutlar
    }

    Kullanılış biçimi 3:

    if ( koşullar ) {
    Komutlar
    }
    else {
    Komutlar
    }

    Kullanılış biçimi 4:

    if ( koşullar ) {
    Komutlar
    }

    Örnek : İki sayıdan büyük olanı bulan program.
    PHP:
    <?
       
    $sayi1 5;
       
    $sayi2 15;
       if (
    $sayi1 $sayi2)
       {
                print (
    "İlk sayı büyük $sayi1");
        }
      else if  (
    $sayi1 $sayi2) {
                            print (
    "İkinci sayı büyük $sayi2");
      }
      else
      {
                print (
    "Sayılar eşit $sayi1,$sayi2");
      }
    ?>
    switch Kontrol Yapısı

    Progress’ deki Case - EndCase bloğuna karşılık gelir ve değişkenin değerinin uygun olduğu duruma göre yapılacak işlerin belirlenmesini sağlar.

    Kullanılış biçimi:

    switch ( değişken ) {
    case KOŞUL-1 ;
    Komutlar
    break;
    case KOŞUL-2 ;
    Komutlar
    break;
    case KOŞUL-3 ;
    Komutlar
    break;
    ......................
    ......................
    default:
    Komutlar
    }

    Görüldüğü gibi bir koşul sonunda yapılacak işler bitirildikten sonra break komutu kullanılmaktadır. Break komutu kullanılmayabilir fakat program akışı sırasında uygun koşuldaki işlemler bittikten sonra diğer koşullarında uygun olup olmadığı sınanır. Mevcut koşullardan hiçbirinin sağlanmaması durumunda yapılacak işlemler default bloğunda belirlenmektedir.

    Uyarı : Eğer koşullardan sonra break komutunu kullanmazsanız default bloğundaki komutlarda çalıştırılacaktır.

    Örnek : Verilen sayıya göre gün adını bulan program.

    PHP:
    <?
    $gun 1;
     
    switch ( 
    $gun )
    {
       case 
    $gun = = 1;
                print (
    "Pazartesi");
       break;
       case 
    $gun = = 2;
                print (
    "Salı");
       break;
       case 
    $gun = = 3;
                print (
    "Çarşamba");
       break;
       case 
    $gun = = 4;
                print (
    "Perşembe");
       break;
       case 
    $gun = = 5;
                print (
    "Cuma");
       break;
       case 
    $gun =  =6;
                print (
    "Cumartesi");
       break;
       case 
    $gun =  =7;
                print (
    "Pazar");
       break;
       default :
                print (
    "Yanlış  seçim");
       break;
    }
    ?>
    while Döngüsü

    Bir şart sağlandığı sürece bir yordamın icra edilmesidir. Programın icrası sırasında while bloğuna gelindiğinde koşul kontrol edilir ve koşul sağlanıyorsa while döngüsü içerisine girilir.

    Kullanılış biçimi:

    while (koşul) {
    Şart sağlanıyorsa yapılacaklar
    }

    Örnek : 1'den 10'a kadar olan sayıların toplamını bulan program.
    PHP:
    <?
    $sayac 0;
     
    while (
    $sayac <= 10)
    {
       
    $sayac ++;
       
    $toplam $toplam $sayac;
    }
     
    print (
    $toplam);
     
    ?>
    do – while Döngüsü

    While döngüsünden farklı olarak programın icrası sırasında do - while bloğuna gelindiğinde şart kontrol edilmez. do - while bloğuna direkt girilir ve koşul ikinci döngünün başlayacağı sırada kontrol edilir.

    Kullanılış biçimi:

    do {
    Şart sağlanıyorsa yapılacaklar
    }
    while (koşul);

    Örnek : 1'den başlayarak, sonuç 100 den büyük oluncaya kadar toplanması gereken rakamların sayısını bulan program.
    PHP:
    <?
    $sayac 0;
    $toplam 0;
    do
    {
        
    $sayac $sayac 1;
        
    $toplam $toplam $sayac;
    }
    while (
    $toplam < = 100);
    print (
    "Kullanılan rakam sayısı : $sayac")
    ?>
    for Döngüsü

    Bir yordamın istenilen sayı kadar çalıştırılmasını sağlar.

    Kullanılış biçimi:

    for ( $degisken = ilk_deger ; kosul ; adim ) {
    Koşul doğru ise yapılacak işlere ilişkin komutlar
    }
    Örnek : 1'den 100'e kadar çift sayıların toplamını bulan program.
    PHP:
    <?
                for ( 
    $say 0$say <= 100 ) {
                     
    $cift $cift $say;
                }
                print (
    $cift);
    ?>
    for bloğunun herhangi bir yerinde çıkmak için break komutu kullanılır.
    for bloğunun herhangi bir yerinde bir sonraki tekrara geçmek için continue komutu kullanılır.

    Fonksiyonlar

    PHP’ de fonksiyonlar diğer programlama dillerinde olduğu gibi iki türdedir. Birinci olarak PHP içerisindeki hazır fonksiyonlar ve ikinci olarak programcı tarafından oluşturulan fonksiyonlardır. İlk olarak PHP’ ye ait olan fonksiyonların neler olduğunu ve nasıl kullanıldıklarını göreceğiz.
    print () : Ekrana bir değişkenin değerini veya bir metni yazdırmayı sağlar.

    Kullanılış biçimi:

    print ("Yazılacak ifade") veya

    print ($degisken_adi)


    Örnek :
    print ("YorumKalemi"); // Ekrana "YorumKalemi" yazdırır.

    $gun = "Perşembe";

    print ($gun); //Ekrana "Perşembe" yazdırır.

    gettype() : Bir değişkenin ne tür bir veri içerdiğini döndürür
    Kullanılış biçimi:

    gettype($degisken_adi)

    Örnek :

    $ders_adi = "PHP Programlama";

    print gettype($adi); // Ekrana "string" yazılacaktır.

    settype() : Bir değişkenin veri türünü değiştirmek için kullanılır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta veri türü değiştirilecek değişkenin değerinin yeni türle uyumlu olması gerekir. Örneğin bir metin değeri içeren değişken sayısal bir türe dönüştürülemez.

    Kullanılış biçimi:

    settype($degisken_adi , yeni_tur)

    yeni_tur : String, Integer, Double, Boolean olabilir.

    Örnek :

    $sayi = 56.48 // İlk atama ondalık sayı olduğundan tür Double oldu.

    settype ($sayi , Integer) // Tip tamsayıya dönüştü ve ondalık kısım atıldı.

    $final = 78

    settype ($final , String) // Tip karaktere dönüştü

    ( integer ), ( double ), ( string ), ( boolean ) : Bu fonksiyonlar ayrı türdeki verileri içeren iki değişkenin değerini birbirine aktarırken, tür değiştirmek için, kullanılır.

    Kullanılış biçimi:

    $degisken1 = ( integer ) $degisken2
    $degisken1 = ( double ) $degisken2
    $degisken1 = ( string ) $degisken2
    $degisken1 = ( boolean ) $degisken2

    Örnek :

    $sonuc = "75" ; // Karakter türdeki $sonuc değişkenine "75" değeri atanıyor.

    $basari = ( integer ) $sonuc // $sonuc değişkeninin değeri integer a dönüştürülüyor

    // ve $basari değişkenine atanıyor.

    isset() : Bir değişkene değer atanıp atanmadığı sonucunu döndürür. Genelde koşul cümleleriyle birlikte kullanılır.

    Kullanılış biçimi:

    isset($degisken)

    Örnek :

    if (isset($sifre)) {
    print("Şifre girildi");
    }

    unset() : Varolan bir değişkeni yok eder. Eğer ki bir değişken program sonlandırılıncaya dek bir daha işe yaramayacaksa bellekte yer kaplamaması için yok edilmesi uygundur.

    Kullanılış biçimi:
    unset($degisken_adi)

    Örnek :
    unset ($soyadi); // $soyadi değişkeni yok edilir.

    empty() : isset() fonksiyonunun tersine eğer değişkene değer atanmamışsa True sonuç döndürür.

    Kullanılış biçimi:

    empty($degisken_adi)

    Örnek :
    $adi = "".
    print (empty($adi)); // True değerini döndürür.

    $adi = "Mehmet"
    print (empty($adi)); // False değerini döndürür.


    is_string(), is_integer(), is_double() : Değişkenin değerinin aradıkları tür olup olmadığına göre True/False değer döndürür.

    Kullanılış biçimi:

    is_string ($degisken_adi)
    is_integer ($degisken_adi)
    is_double ($degisken_adi)
    Örnek :

    $sayi = 10;
    $sonuc = is_string ($sayi); // False sonuç döndürür.
    $metin = "Ankara"
    $sonuc = is_string ($metin); // True sonuç döndürür.

    Daha önceden de belirtildiği gibi kendi fonksiyonlarımızı da PHP içerisinde kullanabiliriz. Fakat kendi fonksiyonlarımızı kullanabilmek için öncelikle tanımlamak gerekir. Bir fonksiyon dışardan aldığı değerlere karşılık bir değer döndürme mantığıyla çalışır. Fonksiyonun dışardan aldığı değerlere argüman adı verilir. Bir fonksiyon birden fazla argüman kullanabilir. Fakat geriye tek değer döndürür.

    String Fonksiyonları

    substr() : Bir metnin içerisinden istenilen bir kısmının alınmasını sağlar.

    Kullanılış biçimi:

    substr($degisken, başla, [boyut] );

    PHP:
    <?
     
    $metin "Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi";
    $fak_adi substr($metin2013 );
    print (
    "Fakülte :".$fak_adi);
    ?>
    trim() : Metnin başındaki ve sonundaki boşlukları siler.

    Kullanılış biçimi:

    trim ($degisken);

    Örnek :

    $sehir = " Ankara";
    trim ($sehir);

    print ($sehir); // Sağ ve sol boşlukları kırparak "Ankara" yazılacaktır.


    chr() : ASCII kodu verilen karakteri döndürür.

    Kullanılış biçimi:

    chr(kod);

    Örnek :

    print (chr(65)); // "A" değerini döndürür

    ord(): Verilen karakterin ASCII kodunu döndürür.

    Kullanılış biçimi:

    ord(karakter);

    Örnek :

    print (ord("A")) ; // 65 değerini döndürür.

    strlen() : Verilen metnin uzunluğunu tamsayı cinsinden döndürür.

    Kullanılış biçimi:

    strlen($degisken);

    Örnek :

    print (strlen("Ankara")); //6 değerini döndürür

    printf(),sprintf(): Metin biçimlendirme için kullanılır.

    % :Yüzde işareti yazdırır.
    b :Değer tamsayı olarak işlem görür ve ikili sayı olarak döner.
    c :Değer tamsayı olarak işlem görür ve ASCII değerinin karşılığı olan karakter olarak döner.
    d :Değer tamsayı olarak işlem görür ve ondalık sayı olarak döner.
    f :Değer kesirli sayı olarak işlem görür ve kesirli sayı olarak döner.
    o :Değer tamsayı olarak işlem görür ve sekiz-tabanlı (octal) sayı olarak döner.
    s :Değer string olarak işlem görür ve alfanümerik olarak döner.
    x :Değer tamsayı olarak işlem görür ve 16 tabanlı (hexadecimal) sayı olarak döner. (Harfler, küçük harf olur).
    X :Değer tamsayı olarak işlem görür ve 16 tabanlı (hexadecimal) sayı olarak döner. (Harfler, büyük harf olur).


    Kullanılış biçimi:

    printf( "biçim" , $degisken1, $degisken2, ... "metin" );

    Doldurma karakteri: tek tırnak ve onu izleyen bir karakterden oluşur.
    Hizalama: Eksi işaretinin varlığı yazının sola, yokluğu ise sağa hizalanma anlamına gelir.
    En az-en çok uzunluk: Sayı-nokta-sayı (örneğin 40.40 gibi) yazılır; birinci sayı azami, ikinci sayı

    number_format() : Sayı basamaklarını gruplamak için kullanılır.
    Kullanılış biçimi:

    number_format($degisken, ondalik_hane, ondalik_ayirac , binler_ayirac) );

    //chr(44)=virgül

    Örnek :

    Tarih ve Saat Fonksiyonları

    getdate() : PHP’ nin kurulu olduğu sunucudan tarih ve saat bilgisini alır ve vereceğiniz bir isimdeki dizi-değişkende kaydeder.

    Örnek:

    $saat_tarih = getdate()

    Bu durumda, $saat_tarih dizi değişkeninde sırasıyla şu bilgiler yer alır:
    1. Saniye
    2. Dakika
    3. Saat
    4. Ayın gün sayısı (1-31)
    5. Haftanın gün sayısı (1-7)
    6. Ay (1-12)
    7. Yıl
    8. Yılın kaçıncı günü
    9. Günün adı
    10. Ayın adı

    date() : getdate() komutunun yaptığı işi yapar.Burada sonuç dizi değişkene atılmaz onun yerine belli parametrelerle şekillendirilir.

    a :12 saat esasına dayanan öğleden önce "am" ve öğleden sonraki saatlerde "pm" işaretlerini verir
    A :Aynı işaretleri büyük harfle yazar
    D :İki haneli gün sayısını verir
    D :Üç haneli güngün adı verir Sun gibi
    F :Ay adlarını tam olarak verir Jenuary gibi
    H :12 saat sisteminde saati temsil eder
    H :24 saat sisteminde saati temsil eder
    G :12 saat sisteminde saatin önüne sıfır koymaz
    G :24 saat sisteminde saatin önüne sıfır koymaz
    I :Dakikayı verir
    J :Gün sayısını verir sıfır koymaz 1-31
    L :Uzun gün adını verir
    L :Yıl olup olmadığını verir.Yıl olduysa 1 değerini olmadıysa 0 değerini verir.
    M :Sıfır koyarak ay sayısını verir 01-12
    M :Kısaltılmış ay adını verir
    N :Sıfır koymadan ay sayısını verir
    S :Saniyeyi verir
    T :Beliritilen ayın gün sayısını verir
    W :Haftanın gün sayısını verir.0.gün Pazardır.
    Y :4 haneli yılı verir
    Y :Yılın son iki rakamını verir
    Z :Yılın gün sayısını verir.

    Örnekler :

    print date("H:i:s"); Bu komutta şu saati verir 10:34:50
    print date("d/m/Y"); Bu komut şu tarihi verir 21/12/2001
    print date("t/"."F/"."Y"); Bu komutta şu tarihi verir 31/December/2001

    Dosya Fonksiyonları :

    include() : Bir dosyayı başka bir dosya içerisinden çağırmak için kullanılır.

    Kullanılış biçimi :
    include(dosya_adi);

    Örnek:
    include(YK.php);

    Kullanıcı Tanımlı Fonksiyonlar

    Fonksiyon tanımlama :

    function fonksiyonun_adı (argüman1, argüman2, ... argümanN) {

    fonksiyon içinde yapılacak işlemler
    }

    Fonksiyon içerisinden geriye değer döndürmek için return komutu kullanılır.

    Kullanılış biçimi:

    return $degisken_adi;

    Bir fonksiyon tanımlanırken argümanlarına değer atanarak varsayılan değerler oluşturulabilir.

    Örnek :

    function hesapla ($boy,$en = 40)
    ................
    ................
    }


    Bir Fonksiyonun Çağırılması :

    fonksiyon_adi(argüman1, argüman2, ... argümanN)

    Bir fonksiyon hiç argüman kullanmasa bile çağrılırken mutlaka parantez işaretleri yazılmalıdır.
    Varsayılan değerlere sahip bir fonksiyon çağrılırken, varsayılan değeri olan argümanlar yazılmazsa da fonksiyon çalışır. Fakat bu durumda argümanın varsayılan değeri kullanılacaktır.

    Örnek 1: Bir sayının karesini hesaplayan kullanıcı tanımlı fonksiyon

    function kare ($sayi)
    {
    $sonuc = $sayi * $sayi;
    return $sonuc;
    }

    Örnek 2: İki sayıdan büyük olanını döndüren program.

    function hesapla ($sayi1,$sayi2)
    {
    if ($sayi1 > $sayi2)
    {
    return $sayi1;
    }
    if ($sayi2 > $sayi1)
    {
    return $sayi2;
    }
    }

    Global ve Static Değişkenler

    Bir fonksiyon sadece içerisinde tanımlanan değişkenlerle çalışabilir. Fonksiyon geriye döndürdükten sonra içinde tanımlanmış değişkenler ve bunların değerleri yok olurlar.

    Fakat programın herhangi bir yerinde tanımlanmış bir değişkenin değerine bir fonksiyon içerisinden ulaşabilmek için, değişkenin o fonksiyon içerisinde, global tanımlanması gerekir.

    Kullanılış biçimi:

    global $degisken_adi;

    Daha önceden de belirtildiği gibi fonksiyonun çalışması bittikten sonra içinde tanımlı değişkenler ve bunların değerleri yok olur. Bunun önüne geçmek için fonksiyon içerisindeki değişkenleri static olarak tanımlamamız gerekir.

    PHP:
    <?
     
    global 
    $a;
     
    $a 20;
     
    hesapla();
    print (
    $a); // 20000 sonucu yazılır
     
    function hesapla()
    {
       
    $a $a 1000//$a global olmasaydı buradan değerine ulaşamazdık
       
    return $a;
    }
     
    ?>
    Kullanılış biçimi:

    static $degisken_adi;

    PHP:
    <?
     
    hesapla();
    hesapla();
     
    print (
    $a); // 20 sonucu yazılır
     
    function hesapla()
    {
       static 
    $a;
       
    $a $a 10//$a static olmasaydı değeri hep 10 geriye dönerdi
       
    return $a;
    }
     
    ?>
     
    Tags:
  2. webmastertrbiz

    webmastertrbiz New Member

    Cevap: PHP ile Web Tasarımı

    faydalı sağol ?
     
  3. Gl4dius

    Gl4dius New Member

    Cevap: PHP ile Web Tasarımı

    çok faydalı bir konu olmuş teşekkürler

    çoğu zaman birşey anlatırken şuradan ulaşabilirsiniz gibisinden yazarlar ama sizde gerekli olan herşeyi yazdığınızı görüyorum bu konuya ne kadar özen gösterdiğiniz bir kanıtıcı bence
     
  4. Ekrem

    Ekrem CEO Site Yetkilisi

    Cevap: PHP ile Web Tasarımı

    ceo muz öyle dir ya işini iyi bilir:)
     
  5. julwizm

    julwizm New Member

    Cevap: PHP ile Web Tasarımı

    ellerinize saglık
     
  6. Ekrem

    Ekrem CEO Site Yetkilisi

    Cevap: PHP ile Web Tasarımı

    ya tekrar tekrar baktığım konu başlıklarından biri oldu resmen bu konu
     
  7. Onur1988

    Onur1988 Kovulmuş Eski Üye

    Cevap: PHP ile Web Tasarımı

    Bakta mesaj yazma. Konuyu hortlatıyorsun. Bizde bakmak zorunda kalıyoruz.
     
  8. Ekrem

    Ekrem CEO Site Yetkilisi

    Cevap: PHP ile Web Tasarımı

    dostum ama gerçekten çok yararlı bir konu olmuş hortlatılmayı hak ediyor kesinlikle
     
  9. Onur1988

    Onur1988 Kovulmuş Eski Üye

    Cevap: PHP ile Web Tasarımı

    Bak hala hortlatıyor.
     

Bu Sayfayı Paylaş

Yükleniyor...